ĐỀ CƯƠNG BÀI GIẢNG: TỔ CHỨC KHOA HỌC LAO ĐỘNG
CỦA NGƯỜI CÁN BỘ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã học phần: GD051 (1+1)

----------------------------------------------
ThS.Phạm Phúc Tuy
Trường ĐH Thủ Dầu Một – Bình Dương

CHƯƠNG I:
NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ TỔ CHỨC KHOA HỌC LAO ĐỘNG QUẢN LÝ (TCKHLĐQL)
1. Quản lý
1.1 Khái niệm quản lý
Có nhiều quan niệm khác nhau về quản lý nhưng nhìn chung có thể hiểu: Quản lý là sự tác động của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm đạt được những mục tiêu nhất định trong điều kiện biến động của môi trường.
Quản lý có phạm vi hoạt động vô cùng rộng lớn, được chia làm ba dạng chính: Quản lý giới vô sinh (nhà xưởng, ruộng đất, hầm mỏ, máy móc thiết bị, sản phẩm…), Quản lý giới sinh vật (vật nuôi, cây trồng…), Quản lý xã hội loài người (Đảng, đoàn thể, nhà nước, doanh nghiệp, gia đình, trường học…)





Quản lý giáo dục là quản lý việc đào tạo con người, việc hình thành và hoàn thiện nhân cách, tái sản xuất nguồn nhân lực. Đối tượng quản lý ở đây là những người thực hiện hoặc nhận sự giáo dục và đào tạo.
1.2 Đặc điểm của quản lý:
Tất cả các dạng quản lý đều có những đặc điểm chung:
a. Để quản lý được phải tồn tại một hệ quản lý bao gồm hai phân hệ: chủ thể quản lý và đối tượng quản lý. Chủ thể quản lý là tác nhân tạo ra các tác động quản lý nhằm dẫn dắt đối tượng quản lý đi đến mục tiêu. Chủ thể có thể là một người, một bộ máy gồm nhiều người, một thiết bị. Đối tượng quản lý tiếp nhận các tác động của chủ thể. Đây có thể là những yếu tố thuộc giới vô sinh, giới sinh vật hoặc con người.
b. Phải có một tập hợp mục đích thống nhất cho cả chủ thể và đối tượng quản lý. Đạt mục đích theo cách tốt nhất trong hoàn cảnh môi trường luôn biến động và nguồn lực hạn chế là lý do tồn tại của quản lý. Đó cũng chính là căn cứ quan trọng nhất để chủ thể tiến hành các tác động quản lý.
c. Quản lý bao giờ cũng liên quan đến việc trao đổi thông tin và đều có mối liên hệ ngược. Chủ thể quản lý phải liên tục thu thập dữ liệu về môi trường và hệ thống, tiến hành chọn lọc thông tin, xử lý thông tin, bảo quản thông tin, truyền tin và ra các quyết định (mệnh lệnh, chỉ thị, nghị quyết, quyết định….) - một dạng thông tin đặc biệt nhằm tác động đến các đối tượng quản lý. Đó chính là thông tin điều khiển. Còn đối tượng quản lý muốn định hướng hoạt động của mình thì phải tiếp nhận các thông tin điều khiển của cấp trên (chủ thể) cùng các đảm bảo vật chất khác để tính toán và tự điều khiển lấy mình (nhằm thực thi mệnh lệnh của chủ thể) thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của mình. Vì vậy có thể nói quá trình quản lý là một quá trình thông tin.
Đối với chủ thể quản lý, sau khi đã đưa ra các quyết định cùng các đảm bảo vật chất cho đối tượng thực hiện, thì họ phải thường xuyên theo dõi kết quả thực hiện các quyết định của đối tượng thông qua các thông tin phản hồi (được gọi là mối liên hệ ngược) của quản lý.
d. Quản lý bao giờ cũng có khả năng thích nghi:
+ Khi đối tượng quản lý mở rộng về quy mô, phức tạp về các mối quan hệ thì chủ thể quản lý vẫn có thể tiếp tục quản lý có hiệu quả bằng cách đổi mới quá trình quản lý thông qua việc cấu trúc lại hệ thống và việc ủy quyền quản lý cho các cấp trung gian. Với những đặc điểm trên có thể khẳng định rằng quản lý là một tiến trình năng động.
+ Trường hợp ngược lại, khi chủ thể quản lý trở nên lạc hậu, chậm đổi mới, quan liêu, hoặc đưa ra những tác tác động quản lý độc đoán, lỗi thời, phi lý thì không phải tất các các đối tượng bị quản lý chịu bó tay, mà họ vẫn có thể thích nghi tồn tại theo hai cách:
- Họ phải tồn tại tương ứng với các tác động quản lý của chủ thể.
- Họ biến đổi cấu trúc của bản thân để thích nghi với các mệnh lệnh quản lý phi lý của chủ thể.
e.Quản lý vừa là khoa học, là một nghề, là nghệ thuật.
Quản lý là một khoa học vì có đối tượng nghiên cứu riêng là các mối quan hệ quản lý. Quản lý còn có phương pháp luận nghiên cứu riêng và