ĐỀ CƯƠNG BÀI GIẢNG:

HỆ THỐNG THÔNG TIN QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Phạm Phúc Tuy
Khoa CBQL&Nghiệp vụ
Trường CĐSP Bình Dương

1. THÔNG TIN:
1.1 Khái niệm thông tin:
+ Theo nghĩa chung, thông tin được hiểu là tất cả những gì có thể cung cấp cho con người những hiểu biết về đối tượng được quan tâm trong tự nhiên và xã hội, về những sự kiện diễn ra trong không gian và thời gian, về những vấn đề chủ quan và khách quan…nhằm giúp con người trên cơ sở đó có thể đưa ra những quyết định đúng đắn kịp thời, có hiệu quả và có ý nghĩa.
Như vậy thông tin bao gồm tất cả những gì thu nhặt có tính ghi chép, thống kê, tổng kết, những nhận định, dự báo, những dự kiến, kế họach, chương trình…
Tóm lại, thông tin là những gì giúp cho con người hiểu đúng về đối tượng mà họ quan tâm đến ( vì nguyên nhân hay mục đích nào đó)
+ Với quan điểm tiếp cận hệ thống và điều khiển học: thông tin có thể được hiểu là nội dung những trao đổi giữa hệ thống và môi trường được sử dụng nhằm mục đích điều khiển họat động của hệ thống đó.
Ví dụ: Hệ thống GD Môi trường KT-XH

Với ý nghĩa đó, thông tin chỉ có thể làm rõ nếu ta xét nó trong quá trình trao đổi giữa hai đối tượng vật chất là nguồn phát và nguồn thu cùng với mục đích sử dụng thông tin. Nghĩa là thông tin chỉ có giá trị khi nó gắn với khái niệm điều khiển.
+ Quan điểm của khoa học quản lý: Thông tin được coi là những tín hiệu mới được thu nhận, được hiểu và được đánh giá là có ích cho việc ra các quyết định quản lý.
Từ những quan niệm trên, chúng ta thấy:
- Khái niệm thông tin không áp dụng đối với thế giới vô cơ.
- Đối với hệ thống kỹ thuật được tự động hóa hòan tòan thì khái niệm thông tin vẫn còn tồn tại vì:
* Nó gắn với họat động quản lý của con người.
* Nó họat động theo chương trình điều khiển do con người tạo ra.
- Cũng giống như tư duy,thông tin không phải là phạm trù vật chất mà là phạm trù ý thức ( sản phẩm của vật chất có tổ chức cao là bộ não )
- Thông tin không có các thuộc tính của vật chất như khối lượng,không tuân theo định luật bảo tòan khối lượng và năng lượng.
- Thông tin không phụ thuộc vào môi trường truyền dẫn nó ( những vật mang tin khác nhau) và nó tuân theo quy luật số lượng riêng.
1.2 Các đặc trưng cơ bản của thông tin:
Thông tin có thể được truyền trên những vật mang tin khác nhau như: âm thanh, ánh sáng,tín hiệu điện từ,sách báo, hình vẽ…
Người ta gọi những vật mang tin là môi trường ( tín hiệu ), còn vật được mang ( thông tin ) là thông báo ( thông điệp, tin tức )
Người ta thường xét một thông báo theo các mặt:
a/ Dung lượng thông tin: số lượng thông tin phản ánh nhiều hay ít
b/ Chất lượng thông tin: thông tin có phản ánh được mặt bản chất, những quy luật vận động và phát triển.
c/ Số lượng thông tin: thông tin có đem lại nhiều hiểu biết mới để con người nhận định chính xác hơn hệ thống ( đối tượng ) được nghiên cứu.
d/ Giá trị thông tin: phản ánh mức độ thỏa mãn chu cầu của thông báo đối với người nhận tin.
1.3 Vai trò của thông tin:
+ Thông tin sự phát triển của nhân lọai: sự phát triển của văn minh nhân lọai được đặc trưng bởi sự gia tăng nhu cầu khai thác,xử lý và tích lũy thông tin. Vì vậy dung lượng, cấu trúc và độ phức tạp của thông tin phản ánh rõ nét sự tiến hóa của lịch sử lòai người.
+ Thông tin là căn cứ cho các quyết định.
+ Thông tin và thế giới hiện đại: nhân lọai đang đứng trước hai hiện tượng dường như trái ngược nhau: hiện tượng bùng nổ thông tin và hiện tượng thiếu thông tin, “ đói thông tin “ ở các nước chậm phát triển.
1.4 Tổ chức các quá trình thông tin:
Quá trình thông tin bao gồm các bước: thu thập thông tin, xử lý thông tin và lưu trữ, bảo quản thông tin.
a/ Thu thập thông tin: là bước đầu tiên của quá trình thông tin. Các kết quả thu thập được ở bước này là các thông tin thô ( dữ liệu ). Sau khi thu thập được thông tin thô, người ta tiến hành xử lý