12/2005
Khoa Quản trị Kinh doanh
1
Chương 9
LÃNH ĐẠO
12/2005
Khoa Quản trị Kinh doanh
2
Mục tiêu nghiên cứu
Định nghĩa về lãnh đạo
Nhà lãnh đạo và nhà quản trị
Lý thuyết đặc điểm về lãnh đạo
Lý thuyết hành vi
Lý thuyết tiếp cận lãnh đạo theo tình huống
Phong cách lãnh đạo hiện đại và cách thức xây dựng niềm tin
12/2005
Khoa Quản trị Kinh doanh
3
Định nghĩa về lãnh đạo
Lãnh đạo là sự tác động hoặc gây ra sự ảnh hưởng đến người khác sao cho họ tự nguyện và nhiệt tình phấn đấu để đạt được mục tiêu của tổ chức.
12/2005
Khoa Quản trị Kinh doanh
4
Lý thuyết đặc điểm về lãnh đạo
Nỗ lực
Ước muốn lãnh đạo
Sự thật thà và chính trực
Sự tự tin
Sự thông minh
Kiến thức liên quan đến công việc
Có những đặc điểm thích hợp nhà lãnh đạo tốt
Quá chú trọng về những đặc điểm cá tính và thể chất
Những đặc điểm này liên quan đến khả năng nhận thức về lãnh đạo hơn là sự lãnh đạo thành công
Cung cấp việc lựa chọn đúng người cho cương vị lãnh đạo
12/2005
Khoa Quản trị Kinh doanh
5
Lý thuyết hành vi về lãnh đạo
Nghiên cứu hành vi được sử dụng để xác định hành vi của nhà lãnh đạo có thể đào tạo con người thành nhà lãnh đạo.
12/2005
Khoa Quản trị Kinh doanh
6
Lý thuyết hành vi về lãnh đạo
12/2005
Khoa Quản trị Kinh doanh
7
Các hành vi lãnh đạo
Chuyên quyền:

Dân chủ
Tư vấn dân chủ
Tham gia dân chủ

Lãnh đạo tự do/không can thiệp
12/2005
Khoa Quản trị Kinh doanh
8
Các hành vi lãnh đạo
12/2005
Khoa Quản trị Kinh doanh
9
Lý thuyết hành vi về lãnh đạo
Xác định các loại hành vi
Quan tâm đến con người nhà lãnh đạo quan tâm đến nhân viên
Nhân viên là trung tâm
Quan tâm đến công việc nhà lãnh đạo dẫn dắt các bước để công việc thực hiện
Phải thực hiện công việc được phân công, mục tiêu đã đặt ra,…
Định hướng vào công việc
Nghiên cứu của Đại học Ohio State
Kiểu lãnh đạo cao-cao thường đem lại kết quả tích cực
Nghiên cứu của Đại học Michigan
Nhà lãnh đạo định hướng vào nhân viên sẽ hiệu quả hơn
12/2005
Khoa Quản trị Kinh doanh
10
Lý thuyết hành vi về lãnh đạo
12/2005
Khoa Quản trị Kinh doanh
11
Lưới quản trị
12/2005
Khoa Quản trị Kinh doanh
12
Lý thuyết ngẫu nhiên về lãnh đạo
Mô hình của Fiedler: lãnh đạo hiệu quả tùy thuộc vào các đặc điểm của nhà quản trị và tình huống.
Phong cách lãnh đạo: Phương pháp ổn định và đặc thù mà nhà quản trị sử dụng để lãnh đạo.
Định hướng vào mối quan hệ: liên quan đến việc phát triển các mối quan hệ tốt với nhân viên.
Định hướng nhiệm vụ: liên quan đến việc nhân viên thực hiện nhiệm vụ như thế nào
12/2005
Khoa Quản trị Kinh doanh
13
Lý thuyết ngẫu nhiên về lãnh đạo
Đặc điểm tình huống: Mức độ thuận lợi của tình huống đối với việc lãnh đạo.
Mối quan hệ nhà lãnh đạo - thành viên: xác định các thành viên trung thành và tin tưởng nhà lãnh đạo của họ như thế nào.
Cơ cấu nhiệm vụ: Xác định mức độ rõ ràng về phạm vi nhiệm vụ của các thành viên:
Mục tiêu có rõ ràng hay không
Cách thức để đạt mục tiêu có rõ ràng và cụ thể không
Quyết định có rõ ràng và chính xác không
Quyết định có cụ thể và có nét riêng không
Quyền lực chính thức: khả năng đưa ra phần thưởng, giao nhiệm vụ, khả năng kiểm soát thông tin
Khi quyền lực chính thức mạnh thì cơ hội lãnh đạo trở nên thuận lợi hơn.
12/2005
Khoa Quản trị Kinh doanh
14
Lý thuyết ngẫu nhiên về lãnh đạo
Hình IX-3
12/2005
Khoa Quản trị Kinh doanh
15
Sử dụng mô hình cuả Fiedler
Có thể phối hợp mối quan hệ giữa nhà lãnh đạo và nhân viên; cơ cấu nhiệm vụ; và quyền lực chính thức để xác định các tình huống lãnh đạo
Phong cách lãnh đạo nào trong mỗi tình huống là thích hợp nhất
Thể hiện ở hình IX-3.
Phong cách lãnh đạo: là những đặc thù riêng biệt mà nhà quản trị không thể thay đổi. Vì vậy, chỉ có hai cách để cải thiện tính hiệu quả của nhà quản trị lãnh đạo:
1) Các biến số được sắp xếp trong các tình huống lãnh đạo để phù hợp với phong cách lãnh đạo
2) Các tình huống có thể được thay đổi cho phù hợp với nhà quản trị
12/2005
Khoa Quản trị Kinh doanh
16
Lý thuyết đường mục tiêu
Mô hình cho rằng nhà lãnh đạo hiệu quả là thúc đẩy để nhân viên đạt được mục tiêu, bằng cách:
1) Xác định rõ ràng mục tiêu mà nhân viên đang cố gắng đạt được.
2) Thưởng để nhân viên đạt được mục tiêu.
3) Làm sáng tỏ cách thức để đạt được mục tiêu
Định hướng mục tiêu: là mô hình ngẫu nhiên vì nó đề nghị các bước nhà quản trị nên thực hiện để thúc đẩy nhân viên của họ.
Dựa trên cơ sở lý thuyết Kỳ vọng
12/2005
Khoa Quản trị Kinh doanh
17
Các bước dẫn đến mục tiêu
1) Xác định mục tiêu cho cấp dưới mà họ đang cố gắng để đạt được.
Có thể sắp xếp từ vấn đề tiền lương, đến sự an toàn trong công việc hoặc công việc thú vị.
Một khi mục tiêu đã được xác định cần đảm bảo nhà quản trị có đủ năng lực cung cấp phần thưởng.
2) Phần thưởng cho cấp dưới để hoàn thành nhiệm vụ cao và đạt được mục tiêu vì các phần thưởng mà mình mong muốn.
3) Chỉ rõ cách làm để đạt được mục tiêu cho nhân viên, tháo bỏ các trở ngại trong công việc và thể hiện lòng tin đối với khả năng của nhân viên.
12/2005
Khoa Quản trị Kinh doanh
18
Nhà vi của nhà lãnh đạo theo đường mục tiêu
Đường dẫn đến mục tiêu xác định bốn hành vi lãnh đạo có thể sử dụng:
1) Sự lãnh đạo chỉ đạo: xác định mục tiêu, nhiệm vụ, và chỉ ra cách thức thực hiện công việc, cung cấp sự hướng dẫn.
2) Sự lãnh đạo hỗ trợ: quan tâm đến sở thích của nhân viên
3) Sự lãnh đạo tham gia: cho phép cấp dưới tham gia vào những vấn đề ảnh hưởng đến họ.
4) Sự lãnh đạo định hướng thành tựu: đưa ra các mục tiêu mang tính thách thức, tin tưởng vào khả năng thực hiện công việc của nhân viên
Hành vi lãnh đạo nào nên được sử dụng phụ thuộc vào nhân viên và các nhiệm vụ
12/2005
Khoa Quản trị Kinh doanh
19
Mô hình lý thuyết đường mục tiêu
12/2005
Khoa Quản trị Kinh doanh
20
Mô hình tham gia của nhà lãnh đạo
Mô hình tham gia lãnh đạo thể hiện:
Mối quan hệ mật thiết của hành vi lãnh đạo với sự tham gia vào việc ra quyết định
Lãnh đạo hiệu quả là ra quyết định hiệu quả
Xác định hình thức và mức độ tham gia trong việc đưa ra các quyết định
Mô hình là một cây quyết định liên quan đến 12 biến ngẫu nhiên và năm hành vi lãnh đạo
12/2005
Khoa Quản trị Kinh doanh
21
Mô hình tham gia của nhà lãnh đạo
12/2005
Khoa Quản trị Kinh doanh
22
Mô hình tham gia của nhà lãnh đạo
12/2005
Khoa Quản trị Kinh doanh
23
Mô hình tham gia của nhà lãnh đạo
AI
AI
GII
AI
AI
GIII
CIII
CI
CII
AII
AII
CII
CII
GII
GII
CII
No
Yes
N
Y
N
N
N
Y
Y
N
Y
N
Y
Y
Y
Y
N
N
N
N
Y
Y
N
N
Y
Y
Y
N
12/2005
Khoa Quản trị Kinh doanh
24
Mô hình lãnh đạo của Hersey và Blanchart
Mô hình này thể hiện nhà lãnh đạo nên điều chỉnh cung cách lãnh đạo như thế nào để đáp ứng những điều cấp dưới cần.
Tập trung vào cấp dưới
Hành vi lãnh đạo thay đổi theo mức độ sẵn sàng của cấp dưới
Sự sẵn sàng có khả năng và mức độ sốt sắng để hoàn thành công việc
12/2005
Khoa Quản trị Kinh doanh
25
Mô hình lãnh đạo của Hersey và Blanchart
Nhân viên có sự sẵn sàng thấp
Định hướng công việc cao
Định hướng mối quan hệ cao
Nhân viên có sự sẵn sàng cao
Nhà lãnh đạo không cần thực hiện nhiều
12/2005
Khoa Quản trị Kinh doanh
26
Mô hình lãnh đạo của Hersey và Blanchart
12/2005
Khoa Quản trị Kinh doanh
27
Cách tiếp cận hiện đại về lãnh đạo
12/2005
Khoa Quản trị Kinh doanh
28
Lý thuyết lãnh đạo uy tín
12/2005
Khoa Quản trị Kinh doanh
29
Lãnh đạo nhìn xa trông rộng
Khả năng tạo ra và truyền tải, tuyên bố một viễn cảnh thực tế, đáng tin và hấp dẫn về tương lai cho một tổ chức
Kỹ năng nhà lãnh đạo nhìn xa trông rộng biểu lộ
Kỹ năng giải thích viễn cảnh cho người khác
Kỹ năng truyền thông viễn cảnh bằng hành vi
Kỹ năng mở rộng viễn cảnh sang một nội dung lãnh đạo khác
12/2005
Khoa Quản trị Kinh doanh
30
Lãnh đạo giao dịch và lãnh đạo chuyển đổi
Lãnh đạo giao dịch
Hướng dẫn cấp dưới theo định hướng mục tiêu
Xác định vai trò và yêu cầu công việc
Lãnh đạo chuyển đổi
Quan tâm đến các vấn đề liên quan và nhu cầu phát triển của cấp dưới
Thay đổi nhận thức của cấp dưới bằng một cách nhìn mới
Khuyến khích, khuấy động và truyền cảm hứng cho cấp dưới
12/2005
Khoa Quản trị Kinh doanh
31
Tạo dựng sự tin cậy
Tạo dựng sự tin cậy là yếu tố cốt lõi của lãnh đạo
Các tiêu thức ẩn chứa đằng sau sự tin cậy:
Tính chính trực
Năng lực
Tính nhất quán
Sự trung thành
Sự cởi mở