Phạm Phúc Tuy

                                                                                      Trường ĐH Thủ Dầu Một

HĐGDNGLL là một trong ba họat động quan trọng, là bộ phận hợp thành của quá trình giáo dục, góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục – đào tạo của nhà trường:

            + Họat động dạy-học trên lớp

            + Họat động giáo dục ngòai giờ lên lớp

            + Họat động  giáo dục lao động kỹ thuật, hướng nghiệp và dạy nghề

HĐGDNGLL góp phần hình thành cho học sinh ý thức XH, lối sống, nếp sống, biết xử lý tốt các mối quan hệ XH; Củng cố,mở rộng,phát triển,nâng cao hiệu qủa những tri thức, thái độ, kỹ năng tiếp thu được ở trên lớp, giúp học sinh tin tưởng, tích cực trong việc học tập, lĩnh hội tri thức;Tạo điều kiện thực hành, rèn luyện thông qua họat động cụ thể có sự hướng dẫn của thầy cô

            Quá trình tổ chức các HĐGDNGLL cho học sinh phải đảm bảo thực hiện các nhiệm cụ giáo dục sau đây:

+ Nhiệm vụ giáo dục về nhận thức: Bổ sung, củng cố, góp phần hòan thiện tri thức.Ngòai ra những HĐGDNGLL còn giúp các em có thêm những kiến thức mới ( thường là những hiểu biết chung về xã hội, những điều cần cho cuộc sống…)

            + Nhiệm vụ giáo dục về thái độ:

   - Hình thành và phát triển những phẩm chất đạo đức, tình cảm đạo đức trong sáng.

   - Hướng cho HS biết yêu qúi cái tốt, cái đẹp, biết ghét cái xấu, cái lỗi thời.

   - Mong muốn vươn lên trở thành con ngoan, trò giỏi, trở thành người công dân tốt

            + Nhiệm vụ rèn luyện kỹ năng:

   - Tổ chức cho học sinh góp phần tham gia xây dựng xã hội,truyền bá tư tưởng cách mạng, qua đó tự giáo dục bản thân.

   - Tạo điều kiện, cơ hội cho học sinh rèn luyện những kỹ năng giao tiếp có văn hóa,hình thành những thói quen tốt trong học tập, lao động.

            Với  mục tiêu, nhiệm vụ như trên, HĐGDNGLL chỉ thực sự phát huy tác dụng khi học sinh tham gia các họat động với tư cách là một chủ thể thực sự. Điều đó có nghĩa là các em phải có đủ khả năng để  tích cực, chủ động tham gia vào các giai đọan của việc tổ chức họat động. Chính vì thế bồi dưỡng khả năng tự quản cho học sinh trong các HĐGDNGLL là một việc cần được các nhà giáo dục quan tâm hàng đầu.

            Để có định hướng trong việc bồi dưỡng tự quản, trước hết chúng ta cần quan tâm năng lực tự quản của học sinh được biểu trong họat động như thế nào.

                Năng lực tự quản là khả năng tự tổ chức, quản lý,tự giải quyết những công việc của bản thân, của tập thể.

               Về những  biểu hiện năng lực tự quản được mô tả qua mức độ tham gia của trẻ em phối hợp cùng người lớn trong việc tổ chức họat động. Thang bậc của sự tham gia do tổ chức nhi đồng LHQ đề xuất được mô tả  gồm có 10 bậc, trong đó từ bậc 1 đến bậc 3 biểu hiện không có sự tham gia thực sự của trẻ, từ bậc 4 đến bậc 10 biểu hiện các mức độ từ thấp đến cao trong việc tham gia của trẻ vào quá trình tổ chức họat động.

        Một cách đơn giản hơn, chúng ta có thể quan niệm biểu hiện khẳ năng tự quản dựa vào mức độ tham gia của học sinh trong các giai đọan chính của việc tổ chức một  họat động :

Đề xuất ý tưởng – Thiết kế họat động – Tổ chức thi công – Rút kinh nghiệm

            + Đề xuất ý tưởng : Biết dựa vào chương trình, yêu cầu giáo dục của HĐGDNGLL trong từng tháng  từ đó đề xuất chủ đề, nội dung, hình thức họat động phù hợp với tình hình, đặc điểm của lớp mình.

            + Thiết kế họat động : Biết lập kế họach, chương trình họat động và chuẩn bị các điều kiện cho việc tổ chức thành công họat động ( chuẩn bị về tổ chức nhân sự, cơ sở vật chất,phương tiện, môi trường họat động…)

            + Tổ chức thi công : Tổ chức, điều hành họat động theo kế họach đã chuẩn bị; biết động viên, phối hợp,hỗ trợ, giúp đỡ  nhau trong họat động.

            + Rút kinh nghiệm : Biết kiểm điểm, rút ra những bài học thành công, thất bại để tổ chức tố các họat động tiếp theo.

Căn cứ vào các dấu hiệu trên, chúng ta có thể rút ra những định hướng chung, những biện pháp để bồi dưỡng  khả năng tự quản cho học sinh trong việc tổ chức họat động giáo dục ngòai giờ lên lớp:

- Người giáo viên cần tin tưởng khả năng của học sinh, các em hòan tòan có thể tự quản được nếu có sự tác động đúng cách của chúng ta.Người giáo viên luôn biết cách tạo cho các em sự tự tin vào khả năng của chính mình và tạo điều kiện để các em được thể hiện khả năng của mình trong công việc của tập thể.

- Bồi dưỡng khả năng tự quản cho học sinh đòi hỏi phải có quá trình hướng dẫn,chỉ bảo, giúp đỡ các em từ thấp đến cao, để các em tự lực giải quyết từ công việc đơn giản đến phức tạp.Biện pháp trong giai đọan đầu là cầm tay chỉ việc, sau đó để các từng bước tự lực giải quyết những công việc cụ thể trong tòan bộ tiến trình tổ chức họat động.

- Phương hướng chung là tăng dần khả năng tự quản của học sinh đi đôi với việc giảm dần sự tham gia cụ thể của người giáo viên trong họat động cho đến khi các em có thể chủ động hòan tòan trong công việc.

- Người giáo viên luôn luôn giữ vai trò là người cố vấn, hướng dẫn chứ không phải là người làm thay cho các em.

-------------------------------------------------------