LỜI MỞ ĐẦU
Để đáp ứng nhu cầu nghiên cứu và học tập cho sinh viên ngành Khoa học quản lý, chúng tôi biên soạn Tập bài giảng Khoa học quản lý đại cương nhằm cung cấp hệ thống tri thức cơ bản, có tính lý luận chung về quản lý.
Việc nắm vững các nguyên lý quản lý, quy luật quản lý, các phạm trù và các khái niệm cơ bản của khoa học quản lý sẽ giúp cho sinh viên có những cơ sở lý luận và phương pháp luận để nhận thức một cách đúng đắn các môn học trong khối kiến thức cơ sở cũng như trong khối kiến thức chuyên ngành.
Đây là một môn học có tính khái quát hoá và trừu tượng hoá cao, đòi hỏi sinh viên phải được trang bị kiến thức của những môn học cơ bản, đặc biệt là môn Những nguyên lý chung của Chủ nghĩa Mác - Lênin.
Kết cấu của tập bài giảng được trình bày bởi các phần và các chương theo logic sau:
Phần 1: Tổng quan về Khoa học quản lý
Chương 1. Quản lý và môi trường quản lý
Chương 2. Quản lý với tư cách là một khoa học
Phần 2: Nguyên tắc và phương pháp quản lý
Chương 3: Nguyên tắc quản lý
Chương 4: Phương pháp quản lý
Phần 3: Các chức năng của quy trình quản lý
Chương 5: Lập kế hoạch và ra quyết định quản lý
Chương 6: Chức năng tổ chức
Chương 7: Chức năng lãnh đạo
Chương 8: Chức năng kiểm tra
Chương 9: Thông tin trong quản lý
Tiếp cận và nội dung của tập bài giảng này là có sự kế thừa của các tác giả đi trước, nhưng cũng có những khác biệt đáng kể. Chúng tôi đã cố gắng đầu tư để cho tập bài giảng có chất lượng và phù hợp với sinh viên ngành Khoa học quản lý. Tuy nhiên, công trình này cũng không tránh khỏi nhiều thiếu sót. Chúng tôi rất mong được sự góp ý của các đồng nghiệp và của sinh viên để tiếp tục hoàn thiện với chất lượng cao hơn.
Tác giả
PHẦN 1: TỔNG QUAN VỀ KHOA HỌC QUẢN LÝ

Phần này gồm 2 chương:
Chương 1. Quản lý và môi trường quản lý
Chương 2. Quản lý với tư cách là một khoa học

CHƯƠNG 1: QUẢN LÝ VÀ MÔI TRƯỜNG QUẢN LÝ
Chương này làm rõ các nội dung cơ bản:
- Khái luận về quản lý
+ Tiếp cận và quan niệm khác nhau về quản lý
+ Bản chất của quản lý
+ Vai trò của quản lý
+ Phân loại quản lý
- Môi trường quản lý
+ Khái niệm “Môi trường quản lý”
+ Phân loại môi trường quản lý
+ Một số nhân tố cơ bản của môi trường vĩ mô tác động tới quản lý
Nhân tố chính trị
Nhân tố kinh tế
Nhân tố văn hóa - xã hội

1.1 Khái luận về quản lý
1.1.1 Tiếp cận và quan niệm khác nhau về quản lý
Quản lý là một dạng hoạt động đặc biệt quan trọng của con người. Quản lý chứa đựng nội dung rộng lớn, đa dạng phức tạp và luôn vận động, biến đổi, phát triển. Vì vậy, khi nhận thức về quản lý, có nhiều cách tiếp cận và quan niệm khác nhau.
F.W Taylor (1856-1915) là một trong những người đầu tiên khai sinh ra khoa học quản lý và là “ông tổ” của trường phái “quản lý theo khoa học”, tiếp cận quản lý dưới góc độ kinh tế - kỹ thuật đã cho rằng: Quản lý là hoàn thành công việc của mình thông qua người khác và biết được một cách chính xác họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất.
H. Fayol (1886-1925) là người đầu tiên tiếp cận quản lý theo quy trình và là người có tầm ảnh hưởng to lớn trong lịch sử tư tưởng quản lý từ thời kỳ cận - hiện đại tới nay, quan niệm rằng: Quản lý hành chính là dự đoán và lập kế hoạch, tổ chức, điều khiển, phối hợp và kiểm tra.
M.P Follet (1868-1933) tiếp cận quản lý dưới góc độ quan hệ con người, khi nhấn mạnh tới nhân tố nghệ thuật trong quản lý đã cho rằng: Quản lý là một nghệ thuật khiến cho công việc của bạn được hoàn thành thông qua người khác.
C. I. Barnarrd (1866-1961) tiếp cận quản lý từ góc độ của lý thuyết hệ thống, là đại biểu xuất sắc của lý thuyết quản lý tổ chức cho rằng: Quản lý không phải là công việc của tổ chức mà là công việc chuyên môn để duy trì và phát triển tổ chức. Điều quyết định đối với sự tồn tại và phát triển của một tổ chức đó là sự sẵn sàng hợp tác, sự thừa nhận mục tiêu chung và khả năng thông tin.
H. Simon